ਸੁਆਲ-ਸੰਵਾਦ: ਬੇਕਿਰਕੀ ਦੇ ਧੰਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਨਿਰਦਈ ਸਿਆਸਤ

2016_5largeimg08_sunday_2016_010741864
ਦਲਜੀਤ ਅਮੀ
ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਭਾੜੇ ਦੇ ਕਾਤਲਾਂ ਦਾ ਮਸਲਾ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਰੁਝਾਨ ਵਜੋਂ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਤਲਾਂ ਅਤੇ ਗੁੰਡਾ ਢਾਣੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਤਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਨਸ਼ਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਾਰਦਾਤਾਂ ਦੇ ਸਿਰੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੋੜਨ ਦਾ ਉਪਰਾਲਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੇ ਬਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੁੰਡਾ ਢਾਣੀਆਂ ਦਾ ਪੁਲਿਸ ਨਾਲ ਕੋਈ ਰਿਸ਼ਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ, ਉੱਪ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਬਿਆਨ ਆਏ ਹਨ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਕੋਈ ਵੀ ਰਿਸ਼ਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਵੱਡੇ ਅਹੁਦਿਆਂ ਉੱਤੇ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਪਤਵੰਤਿਆਂ ਦੇ ਬਿਆਨ ਆਉਣਗੇ ਤਾਂ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ-ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਨਸ਼ਰ ਹੋਣਗੇ ਹੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਿਆਨਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕੁਝ ਤੱਥ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਛਪਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਕਤਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸ਼ੱਕ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਆਏ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਬਾਰੇ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਬਿਆਨ ਛਪਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਿਆਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ੱਕ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਆਏ ਇਹ ਕੌਣ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ੱਕੀ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿੰਨੇ ਫੌਜਦਾਰੀ ਮਾਮਲੇ ਹਨ। ਇਹ ਵੀ ਛਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ੱਕੀ ਅਤੇ ਮਕਤੂਲ ਦਾ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਵੇਂ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਪਈ ਫਿੱਕ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਬਦਲੀ। ਕਈ ਖ਼ਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਛਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਤਲ ਨੂੰ ਕਿਹੜੀਆਂ ਦੋ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਗੁੰਡਾ ਢਾਣੀਆਂ ਨੇ ਆਪਸੀ ਤਾਲਮੇਲ ਨਾਲ ਅੰਜਾਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸ਼ੱਕੀਆਂ ਜਾਂ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਦੇ ਦਰਜ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਜੀਵਨ ਵੇਰਵਿਆਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਿਛੋਕੜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਰ ਸਿਆਸੀ ਧਿਰਾਂ ਦੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਵਿੱਚ ਬਣੀਆਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜਦਾ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਦਿਅਕ ਅਦਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀਆਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਸਿਆਸੀ ਧਿਰਾਂ ਦੇ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਮਾਗਮ ਕਰਵਾਉਣ ਜਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਕੰਮ ਕਰਵਾਉਣ ਤੱਕ ਮਹਿਦੂਦ ਹੈ। ਵਿਦਿਅਕ ਅਦਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਰਗਰਮੀ ਨੁਮਾਇਸ਼ੀ ਹੈ ਜੋ ਸਿਆਸੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਨੂੰ ਮੁਖ਼ਾਤਬ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਮਸਲਿਆਂ ਜਾਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸੰਬੰਧ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੀਆਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਪੰਜਾਹ ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖ਼ਰਚ ਕਰਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਤਕਰੀਬਨ ਹਰ ਸਾਲ ਚੋਣਾਂ ਜਿੱਤ ਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਦੇ ਆਗੂ ਆਪਣੀਆਂ ਧਿਰਾਂ ਬਦਲਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਵੱਡੇ ਸਿਆਸੀ ਆਗੂਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਵਿੱਚ ਸਮਾਗਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਹੇਠ ਪਸਾਰਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਦੇ ਆਗੂ ਸਿਆਸੀ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣਤੀ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹੋ ਆਗੂ ਪੁਲਿਸ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਮੁਜ਼ਾਹਰੇ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ ਤਬਕੇ ਦੀ ਕੁੱਟ-ਮਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮੰਤਰੀ ਸਿਕੰਦਰ ਸਿੰਘ ਮਲੂਕਾ ਦੀ ‘ਯੂਥ ਬ੍ਰਿਗੇਡ’ ਆਪਣੇ ’ਕਾਰਨਾਮਿਆਂ’ ਕਾਰਨ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਰਹੀ ਸੀ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗ਼ੈਰ-ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਰਗਰਮ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਬਦਨਾਮ ਗੁੰਡਾ ਢਾਣੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਾਨੀ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜਥੇਬੰਦੀ ਬਣਾਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ ਵੀ ਬਣੀ ਹੈ। ਕਬਜ਼ਿਆਂ ਅਤੇ ਕੁੱਟ-ਮਾਰ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇਸ ਢਾਣੀ ਦਾ ਮੁੱਢ ਬੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲਾ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਪ ਵੀ ਕਤਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਸਮੁੱਚੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਨੌਜਵਾਨ ਮੁੰਡੇ ਹਨ। ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਗਵਾਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਬੰਦਿਆਂ ਦੀ ਉਮਰ ਛੋਟੀ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਬੇਹੱਦ ਸ਼ਾਤਿਰ ਜਾਂ ਸਿਆਸਤ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਥਾਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹੀ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਭੋਗਦੇ ਹਨ। ਉਂਝ ਇਸ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਸਬੱਬੀਂ ਹੀ ਨਸੀਬ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਕੋਈ ਵੱਖਰਾ ਇਲਾਕਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਡਿੰਪੀ, ਹੈਪੀ ਅਤੇ ਸੁੱਖੇ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਮਿਸਾਲਾਂ ਹਨ। ਇਸ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਬੇਕਿਰਕੀ ਮਾਅਨੇ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਬੇਕਿਰਕੀ ਵਿੱਚ ਬੇਵਸਾਹੀ ਨਿਹਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਜਿਵੇਂ ਮਾਰਦੇ ਹਨ ਉਵੇਂ ਮਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦਾ ਫ਼ਿਦਾਇਨ ਖ਼ਾਸਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਿਆਸਤ ਅਤੇ ਮੁਨਾਫ਼ਾਖ਼ੋਰੀ ਨੂੰ ਰਾਸ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਬੰਦੇ ਦੀ ਜਾਨ ਦੀ ਕੋਈ ਕੀਮਤ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਮਰਨ/ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਬੰਦਿਆਂ ਦੀ ਘਾਟ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨਕਦੀ ਵਾਲੇ ਸਮੁੱਚੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਉੱਤੇ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖ਼ਬਰਾਂ ਛਪੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਫਰੀਦਕੋਟ ਵਿੱਚ ਕਤਲ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਗੈਂਗਸਟਰ, ਦਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਉਰਫ਼ ਦੇਵਾ, ਵਪਾਰੀਆਂ-ਦੁਕਾਨਦਾਰਾਂ ਤੋਂ ਹਫ਼ਤਾ ਵਸੂਲਦਾ ਸੀ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਇਹ ਦਲੀਲ ਵਧਵੀਂ ਜਾਪੇ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਚੌਕਾਂ ਤੋਂ ਸਰਕਾਰੀ ਬੱਸ ਚੜ੍ਹਨ ਦਾ ਉਪਰਾਲਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਸਰਕਾਰੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਵਾਲੀਆਂ ਨਿੱਜੀ ਬੱਸਾਂ ਸਵਾਰੀਆਂ ਚੁੱਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇੱਕੋ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਤਸੱਲੀਬਖ਼ਸ਼ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੁੱਟ ਤੋਂ ਕਤਲ ਤੱਕ ਦਾ ਬੰਦੋਬਸਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵਡਭਾਗੀ ਨੂੰ ਬਾਇੱਜ਼ਤ ਬਚਣ ਦਾ ਸਬੱਬ ਨਸੀਬ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਰੇਤ, ਬਜਰੀ, ਜ਼ਮੀਨ, ਜਾਇਦਾਦ, ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ, ਫਾਈਨਾਂਸ, ਹਸਪਤਾਲਾਂ, ਹੋਟਲਾਂ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਵਿਦਿਅਕ ਅਦਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਮਾਫ਼ੀਆ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਸਮਝਣਾ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਹੁਣ ਸੁਆਲ ਇਹ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਗੁੰਡਾ ਢਾਣੀਆਂ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਵੇਂ ਚੱਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਸਿੱਧੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਅਤੇ ਮਿਲੀ-ਭੁਗਤ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰ-ਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕੁਝ ਤੱਥਾਂ ਉੱਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਵਪਾਰੀਆਂ-ਦੁਕਾਨਦਾਰਾਂ ਦੀ ਹਰ ਜਾਇਜ਼-ਨਾਜਾਇਜ਼ ਮੰਗ ਦੀ ਹਾਮੀ ਭਰਨ ਵਾਲੀ ਭਾਜਪਾ ਤੋਂ ਹਫ਼ਤਾ ਵਸੂਲੀ ਦਾ ਧੰਦਾ ਨਜ਼ਰ-ਅੰਦਾਜ਼ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਗਿਆ? ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਨਾਲ ਨੇੜਲਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਗੁੰਡਾਗਰਦੀ ਦਾ ਹੁਨਰ ਤੋੜ-ਵਿਛੋੜੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿੱਖਿਆ ਹੈ ਜਾਂ ਮਿਲੀ-ਭੁਗਤ ਵਾਲੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਹੁਨਰਮੰਦ ਮੁੰਡੇ ਮੂੰਹਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਏ ਹਨ? ਜੇ ਪੁਲਿਸ ਤੋਂ ਕਤਲਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਅਦਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗਵਾਹਾਂ ਅਤੇ ਸਬੂਤਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਹੋਏ ਤਾਂ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤੇ ਅਸਲੇ ਦਾ ਕੀ ਬਣਿਆ? ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਕਤਲਾਂ ਦੇ ਜਸ਼ਨ, ਫੇਸਬੁੱਕ ਉੱਤੇ ਹੁੰਦੀਆਂ ਦਾਅਵੇਦਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਫਰਾਰ ਹੁੰਦੇ ਗੈਂਗਸਟਰ ਕਿਸ ਦੀ ਨਾਕਾਮਯਾਬੀ ਹਨ? ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਅਤੇ ਮਿਲੀ-ਭੁਗਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਇਹ ਰੁਝਾਨ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਨਾਕਾਮਯਾਬੀ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ। ਜੇ ਹੁਣ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਭਜਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਗੁੰਡਾ ਢਾਣੀਆਂ ਦੇ ਫਿਦਾਇਨ ਖ਼ਾਸੇ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰ-ਅੰਦਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਬੇਕਿਰਕ ਧੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ‘ਟਕਾ ਦੇਣ ਅਤੇ ਗਜ਼ ਪੜਵਾਉਣ’ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਸੋਚਣਾ ਬਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੁੰਡਾ ਢਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਪਾਲਣ ਵਾਲੇ ਟਕੇ ਨਾਲ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਅਤੇ ਬਦਲਾਖ਼ੋਰੀ ਦਾ ਗਜ਼ ਪੜਵਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖ਼ਾਤਮੇ ਵਾਲੇ ਟਕੇ ਨਾਲ ਸਿਆਸੀ ਗਜ਼ ਪਾੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਗੁੰਡਾ-ਢਾਣੀਆਂ ਮੂੰਹਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਪੰਜਵੇਂ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਬੇਕਿਰਕ ਧੰਦੇ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਲੰਮੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਬੇਚੈਨੀ ਵਿੱਚੋਂ ਬੇਕਿਰਕੀ ਦੇ ਧੰਦੇ ਨੂੰ ਭਰਤੀ ਦੀ ਘਾਟ ਪੈਂਦੀ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ। ਹਰ ਵਾਰ ਭਰਤੀ ਦੀ ਉਮਰ ਕੁਝ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬੇਕਿਰਕੀ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਸਿਆਸਤ ਹੈ ਜੋ ਇਸੇ ਧੰਦੇ ਵਿੱਚੋਂ ਆਪਣਾ ਗ਼ਲਬਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸੇ ਦੇ ਖ਼ਾਤਮੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕਾਮਯਾਬੀ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸੋਚਣਾ ਤਾਂ ਇਹ ਬਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਅਸਲੇ ਵਾਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬੇਕਿਰਕ ਹਨ ਜਾਂ ਇਹ ਕਿਸੇ ਦੀ ਬੇਕਿਰਕ ਸਿਆਸਤ ਦੇ ਵਕਤੀ ਖਿਡੌਣੇ ਹਨ? ਦੂਜਾ ਪੱਖ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਇਹ ਰੁਝਾਨ ਸਿਰਫ਼ ਬੇਲਿਹਾਜ਼ ਸਿਆਸਤ, ਨਾਕਸ ਇੰਤਜ਼ਾਮੀਆ ਅਤੇ ਬੇਚੈਨ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਬੇਕਿਰਕੀ ਤੱਕ ਮਹਿਦੂਦ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਨਜ਼ਰ-ਅੰਦਾਜ਼ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹ ਸਮਾਜਿਕ ਨਾਕਾਮਯਾਬੀ ਹੈ ਜੋ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਦੀ ਥਾਂ ਮੌਤ ਅਤੇ ਨਫ਼ਰਤ ਦੇ ਗੀਤ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ।
(ਇਹ ਲੇਖ ਪੰਜਾਬ ਟਾਈਮਜ਼ ਦੇ 13 ਮਈ 2016 ਦੇ ਅੰਕ ਵਿੱਚ ਛਪਿਆ।)

 

ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ

ਟਿੱਪਣੀ ਕਰੋ ਜਾਂ ਕੁਝ ਪੁੱਛੋ

ਆਪਣੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੇਠਾਂ ਭਰੋ ਜਾਂ ਦਾਖਲੇ ਲਈ ਕਿਸੇ ਆਈਕਨ 'ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ:

WordPress.com Logo

ਤੁਸੀਂ WordPress.com ਦੇ ਖਾਤੇ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਟਿੱਪਣੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ। ਬਾਹਰ ਹੋਵੋ / ਬਦਲੋ )

Twitter picture

ਤੁਸੀਂ Twitter ਦੇ ਖਾਤੇ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਟਿੱਪਣੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ। ਬਾਹਰ ਹੋਵੋ / ਬਦਲੋ )

Facebook photo

ਤੁਸੀਂ Facebook ਦੇ ਖਾਤੇ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਟਿੱਪਣੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ। ਬਾਹਰ ਹੋਵੋ / ਬਦਲੋ )

Google+ photo

ਤੁਸੀਂ Google+ ਦੇ ਖਾਤੇ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਟਿੱਪਣੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ। ਬਾਹਰ ਹੋਵੋ / ਬਦਲੋ )

Connecting to %s